Nieuws en Projecten Bio Bound
Hoe miscanthus CO2 vastlegt in biobased beton
Miscanthus, ook wel olifantsgras genoemd, speelt een belangrijke rol in de verduurzaming van bouwmaterialen. Het gewas groeit snel, vraagt weinig onderhoud en legt tijdens de groei veel CO2 vast. Bio Bound benut deze eigenschap door miscanthus toe te passen in betonproducten, waarmee CO2 wordt opgeslagen in het materiaal. In dit artikel lichten we dit toe.
Net als andere planten neemt miscanthus CO2 op uit de lucht en water uit de bodem. Via fotosynthese worden deze omgezet in biomassa, zoals stengels en bladeren, terwijl zuurstof vrijkomt (die wij nodig hebben om te kunnen leven). De opgenomen koolstof wordt opgeslagen in het plantmateriaal en wordt biogene koolstof genoemd.
Hoeveel CO2 legt miscanthus vast
Uit onderzoek blijkt dat droge miscanthus voor bijna de helft uit koolstof bestaat. Binnen de LCA-rekenregels van de Nationale Milieudatabase wordt de omzetting van koolstof naar CO₂ berekend met de factor 44/12. In de praktijk betekent dit dat 1 kg droge miscanthus circa 0,445 kg koolstof bevat, wat overeenkomt met ongeveer 1,63 kg CO2.
Op grotere schaal wordt dit nog duidelijker. Een hectare miscanthus levert ongeveer 20.000 kg droge biomassa op, waarvan circa 10.000 kg uit koolstof bestaat. Dit komt neer op ongeveer 36.700 kg CO₂ die tijdens de groei uit de atmosfeer wordt opgenomen.
Deze berekeningen zijn gebaseerd op gemiddelde waarden. In de praktijk kunnen opbrengst en samenstelling variëren, maar ze geven een goed beeld van de orde van grootte en de potentie van miscanthus als CO₂-opslag.
De rol van snelgroeiende gewassen
Uiteraard nemen ook bomen CO₂ op. Een nadeel is dat het bij bomen relatief lang duurt voordat deze opslag is opgebouwd. Snelgroeiende vezelgewassen, zoals miscanthus, vlas en hennep, nemen jaarlijks veel CO₂ op en kunnen op kortere termijn bijdragen aan zowel CO₂-reductie als opslag, zeker wanneer zij worden toegepast in bouwproducten met een lange levensduur. Bovendien worden vezelgewassen gemaaid en groeien ze elk jaar weer aan.
Uiteraard mag dit de voedselproductie niet in de weg zitten. Daarom wordt gekeken naar toepassingen die goed inpasbaar zijn zonder concurrentie met landbouwgrond. Het miscanthus dat Bio Bound gebruikt sluit hier goed op aan, omdat het wordt geteeld onder de aanvliegroutes van Schiphol, waar het helpt om ganzen te weren en zo de vliegveiligheid te verbeteren.
Meer dan alleen emissiereductie
Zoals blijkt uit de Routekaart Koolstofverwijdering van het ministerie van Klimaat en Groene Groei is het verminderen van CO₂-uitstoot essentieel, maar niet voldoende om de klimaatdoelen te halen. Naast emissiereductie is koolstofverwijdering, ook wel carbon capture genoemd, een noodzakelijk tweede spoor. Biobased bouwmaterialen kunnen hier direct aan bijdragen. Door biogene koolstof vast te leggen in producten met een lange levensduur wordt CO₂ voor tientallen jaren uit de cyclus gehaald.
Wat betekent dit voor beton
Door miscanthus toe te passen in betonproducten wordt biogene koolstof langdurig opgeslagen in het materiaal. Deze vorm van CO₂-opslag draagt bij aan een lagere milieubelasting en zal vanaf juli worden meegenomen in de nieuwe MKI-resultatenset A2.
Binnen de huidige LCA-regels moet de koolstofbalans over de gehele levenscyclus uiteindelijk weer op nul uitkomen, omdat ervan wordt uitgegaan dat de koolstof weer vrijkomt. Vanuit Bio Bound is de visie dat hierin meer differentiatie nodig is. Beton wordt immers niet verbrand, maar gebroken tot granulaat, waarin het miscanthus, met een beperkte aftrek voor afvalstromen, grotendeels opgesloten blijft.
Door oud beton zelf terug te nemen en het granulaat opnieuw toe te passen in nieuwe Bio Bound producten, wordt de biogene koolstof opnieuw voor tientallen jaren vastgelegd. Op deze manier ontstaat een circulaire keten waarin CO₂ langdurig uit de cyclus wordt gehouden. Dit sluit aan bij de doelstelling van de Nederlandse overheid om in 2050 volledig circulair te zijn.
Auteur: Bio Bound |circulaire, biobased betonproducten voor de openbare ruimte
Biobased perrontegels dragen bij aan verduurzaming van station Hoorn
ProRail heeft station Hoorn vernieuwd met circulaire, biobased perrontegels van Bio Bound. Met deze toepassing wordt opnieuw een concrete stap gezet richting een toekomstbestendige spooromgeving in Nederland, waarin duurzaamheid, veiligheid en comfort samenkomen.
Station Hoorn is een belangrijk regionaal knooppunt in Noord-Holland en wordt dagelijks intensief gebruikt door reizigers. De perrons vormen daarmee een essentieel onderdeel van de dagelijkse reiservaring. Bij de vernieuwing is bewust gekozen voor materialen die niet alleen technisch voldoen, maar ook bijdragen aan het verlagen van de milieu-impact.
Duurzame verharding voor intensief gebruik
Stations worden dagelijks intensief gebruikt door grote aantallen reizigers. Dit vraagt om robuuste en betrouwbare verharding, met een lange levensduur en een minimale onderhoudsbehoefte.
De door ProRail toegepaste perrontegels worden geproduceerd met hergebruikt beton en olifantsgras, miscanthus. Het miscanthus dat Bio Bound hiervoor gebruikt, wordt geteeld onder de aanvliegroutes van Schiphol, waar het op een diervriendelijke manier helpt om ganzen te weren. Tijdens de groei neemt het gras grote hoeveelheden CO₂ op. Door deze biobased grondstof toe te passen in beton, wordt deze biogene koolstof langdurig opgeslagen in de tegel. Dit resulteert in een aantoonbaar lagere milieu-impact ten opzichte van traditionele betonproducten, zonder dat dit ten koste gaat van de technische prestaties.
DEKRA-proef
Voor toepassing binnen de spooromgeving stelt ProRail aanvullende eisen aan de prestaties van toegepaste bestratingsmaterialen. In dat kader zijn de perrontegels van Bio Bound beoordeeld door DEKRA op stroefheid en reinigbaarheid, conform de eisen uit SPC00216-006. Uit deze beproevingen blijkt dat de tegels voldoen aan alle gestelde criteria voor slipweerstand en onderhoudbaarheid, zoals die gelden voor perronverhardingen. Hiermee is aangetoond dat de tegels niet alleen duurzaam zijn, maar ook geschikt voor veilig en praktisch gebruik binnen de intensieve omgeving van het spoor. Dit bevestigt dat biobased beton ook toepasbaar is binnen de hoge eisen van duurzame spoorinfrastructuur in Nederland.
Meetbare duurzaamheid met een lage MKI
Duurzaamheid speelt een centrale rol binnen de projecten van ProRail. Bij aanbestedingen wordt gestuurd op een zo laag mogelijke milieubelasting, waarbij de Milieukostenindicator, MKI, een belangrijk instrument is. De toepassing van biobased perrontegels in Hoorn sluit hier direct op aan. Door de combinatie van gerecyclede grondstoffen en biobased toevoegingen realiseren deze tegels een lagere MKI-waarde dan traditionele betonoplossingen, zonder concessies te doen aan kwaliteit of prestaties. Daarmee dragen zij bij aan de verdere verduurzaming van spoorprojecten in Nederland.
Van reststroom naar circulaire keten
De perrontegels van Bio Bound worden geproduceerd in nauwe samenwerking met ketenpartner Morssinkhof Infra. Binnen het productieproces wordt actief gestuurd op het hergebruik van reststromen als waardevolle grondstof. Daarnaast worden de tegels geleverd met een Take Back-certificaat, wat betekent dat de materialen aan het einde van hun levensduur worden teruggenomen en opnieuw worden verwerkt tot nieuwe producten. Zo ontstaat een gesloten kringloop waarin grondstoffen hun waarde behouden en afval tot een minimum wordt beperkt, passend bij de groeiende vraag naar circulaire oplossingen binnen de infrastructuursector.
De Wilde Spoorwegbouw
De uitvoering lag in vakkundige handen van De Wilde Spoorwegbouw. Dit in railinfra gespecialiseerde aannemersbedrijf uit Vianen zet sterk in op duurzaamheid, waarbij bewust wordt omgegaan met materieel, energie en de impact van werkzaamheden op de omgeving. Daarnaast werkt De Wilde aantoonbaar aan het terugdringen van CO₂-uitstoot, onder meer via certificering op niveau 5 van de CO₂-prestatieladder.
Samen werken aan stations van de toekomst
Met de vernieuwing van station Hoorn laat ProRail zien dat duurzame keuzes vandaag al praktisch toepasbaar zijn binnen de spoorsector. Door te kiezen voor circulaire, biobased materialen wordt niet alleen de kwaliteit van het station verbeterd, maar ook bijgedragen aan de bredere klimaatdoelstellingen.
Een toekomstbestendig station begint bij slimme materiaalkeuzes, en die liggen in Hoorn letterlijk onder de voeten van de reiziger.
Waarom gaat miscanthus in miscanthusbeton niet rotten
Wie voor het eerst hoort dat Bio Bound beton maakt met miscanthus, ook wel olifantsgras, stelt vaak een logische vraag. Plantaardig materiaal en beton, gaat dat na verloop van tijd niet rotten? Het klinkt tegenstrijdig, omdat plantenresten die nat worden normaal gesproken snel worden afgebroken door schimmels en bacteriën. Toch gebeurt dat in miscanthusbeton niet. Sterker nog, de vezels blijven langdurig stabiel en functioneel. Dat heeft alles te maken met de bijzondere omstandigheden ín beton en met de eigenschappen van miscanthus zelf. Hieronder leggen we uit waarom rotting geen kans krijgt.
Beton sluit de vezel af van de buitenwereld
Wanneer miscanthus wordt gemengd met cement en water, ontstaat er een chemische reactie. Het cement dringt deels door in de poriën van de stengels en vormt daar een dun mineraal laagje. Dit proces wordt vaak omschreven als verkalking of mineralisatie. De miscanthusvezel raakt hierdoor als het ware ingekapseld in steen. Zuurstof en vrij water, die essentieel zijn voor schimmels en bacteriën om een afbraakproces te starten, kunnen de vezel nauwelijks nog bereiken. Zonder deze voorwaarden komt biologische afbraak simpelweg niet op gang.
De hoge pH-waarde van beton werkt beschermend
Schimmels en bacteriën die rotting veroorzaken, gedijen het best in een neutrale of licht zure omgeving. Beton vormt precies het tegenovergestelde. Vers en verhard beton is sterk alkalisch, met een pH-waarde die vaak boven de 12 ligt. In zo’n alkalisch milieu kunnen de meeste micro-organismen niet overleven. Het is een vijandige omgeving voor biologische activiteit. Zolang het beton zijn alkaliteit behoudt, blijft de miscanthusvezel chemisch beschermd tegen aantasting.
Miscanthus is van nature weinig gevoelig voor afbraak
Miscanthus is een vaste plant die aan het einde van het groei- en bloeiseizoen voedingsstoffen terugtrekt naar de wortelstokken. Hierdoor bevat de stengel nauwelijks suikers of andere nutriënten die nodig zijn voor bacteriële activiteit. Dit maakt het materiaal van nature weinig gevoelig voor biologische afbraak. In combinatie met de omstandigheden in beton, waarin geen actief biologisch milieu aanwezig is, kan een rottings- of gistingsproces niet op gang komen.
Naast dit groeigedrag speelt ook de samenstelling van miscanthus een belangrijke rol. Miscanthus is een houtige grassoort met een hoge intrinsieke duurzaamheid. De vezels bevatten relatief veel lignine, een stof die fungeert als de natuurlijke “lijm” in plantencellen en die zeer moeilijk afbreekbaar is. Daarnaast bevat miscanthus silica, ook wel kiezelzuur genoemd. Dit zorgt voor extra hardheid en een natuurlijke weerstand tegen vocht en schimmels, zelfs nog voordat het materiaal in beton wordt toegepast.
Wat betekent dit in de praktijk
Beton verhardt door een chemische reactie tussen cement en water, waarbij sterke bindingen ontstaan met zand en grind. Tijdens dit proces worden de miscanthusvezels volledig ingekapseld in de betonmatrix. In betonproducten die in de buitenruimte worden toegepast kan in de loop van de tijd beperkte vochtindringing plaatsvinden. Eventueel nog niet volledig gereageerd cement kan dan verder hydrateren, waardoor het beton geleidelijk dichter en sterker wordt.
Deze verdere verharding, samen met de hoge alkaliteit van beton en het ontbreken van voedingsstoffen, voorkomt dat miscanthus in het beton kan rotten. De vezel blijft stabiel en behoudt zijn functie binnen het beton, ook op lange termijn.
Dit maakt miscanthusbeton niet alleen rotvrij, maar ook brandvertragend. Daarnaast draagt het bij aan een lagere milieu-impact, omdat miscanthus tijdens de groei veel CO₂ vastlegt. In veel toepassingen neemt de plant zelfs meer CO₂ op dan er vrijkomt bij de productie van het beton.
Samengevat
Miscanthus in miscanthusbeton rot niet omdat
- De vezels fysiek worden afgesloten van zuurstof en vrij water
- De hoge alkaliteit van beton biologische afbraak voorkomt
- Miscanthus van nature arm is aan voedingsstoffen en rijk is aan lignine en silica
Juist deze eigenschappen maken miscanthus tot een betrouwbare, biobased grondstof voor duurzame betonproducten in de openbare ruimte.
Klimaatvoordelen van miscanthus in beton
Daarnaast biedt miscanthus ook vanuit klimaatperspectief extra voordelen. Tijdens de groei neemt de plant grote hoeveelheden CO₂ op, die langdurig wordt vastgelegd in de vezels. Door miscanthus toe te passen als biobased grondstof in betonproducten blijft deze CO₂ opgeslagen, waardoor de totale milieu-impact van het beton verder wordt verlaagd.
Werkt u aan een project waarin duurzaamheid en materiaalkeuze een rol spelen? Wij denken graag mee over de inzet van biobased beton bij uw project.
Auteur: Bio Bound |circulaire, biobased betonproducten voor de openbare ruimte
Protector Guardrail kiest duurzame ballasttegels van Bio Bound
Protector Guardrail, specialist in dakrandbeveiliging en valbeveiligingssystemen voor platte daken, heeft gekozen voor de circulaire, biobased ballasttegels van Bio Bound. Deze duurzame betontegels worden toegepast als ballast voor dakrandbeveiliging en combineren maximale veiligheid op hoogte met een aantoonbaar CO₂-reductie.
Protector Guardrail, gevestigd in ’t Harde, ontwikkelt en levert hoogwaardige veiligheidsoplossingen voor werken op hoogte. Door te kiezen voor biobased beton met miscanthus zet het bedrijf een concrete stap richting duurzamer bouwen en circulaire dakoplossingen.
De ballasttegels zijn geproduceerd met alternatieve cementen, gerecycled olifantsgras, miscanthus en betonpuingranulaat. Dankzij deze samenstelling wordt de milieubelasting aanzienlijk verlaagd, terwijl sterkte, massa en stabiliteit volledig behouden blijven. Dit maakt de tegels bijzonder geschikt als betrouwbare ballastoplossing voor platte daken.
Miscanthus, een snelgroeiende grassoort, neemt tijdens de groei grote hoeveelheden CO₂ op en legt deze langdurig vast in het beton. De opgeslagen CO₂ blijft gedurende de volledige levensduur van de tegel gebonden, wat bijdraagt aan langdurige opslag van biogene koolstof en CO₂-reductie in de bouwsector.
Met de Take-Back-garantie van Bio Bound worden de betontegels aan het einde van hun levensduur teruggenomen en opnieuw verwerkt tot grondstof voor nieuwe producten. Zo worden materiaalkringlopen gesloten en blijft de waarde van grondstoffen behouden binnen een circulaire economie.
Van 24 tot en met 27 februari presenteert Protector Guardrail deze duurzame ballastoplossing tijdens Dach + Holz International 2026 in Keulen. Hier toont het bedrijf hoe dakveiligheid en duurzame bouwmaterialen samenkomen in één toekomstbestendige oplossing.
Biobased bouwen in de praktijk bij SOMA College Harderwijk
De infrasector staat voor grote uitdagingen op het gebied van duurzaamheid en materiaalgebruik. Die verandering begint bij onderwijs én praktijk. In Harderwijk komen deze samen op de InfraCampus IKN, waar bedrijven, organisaties en onderwijsinstellingen samenwerken aan kennisdeling en innovatie. Ook Bio Bound is hier actief betrokken en laat zien hoe biobased bouwen, het gebruik van hernieuwbare en natuurlijke grondstoffen, vandaag al toepasbaar is binnen de infrastructuur.
InfraCampus IKN als leeromgeving voor de infrasector
De InfraCampus IKN fungeert als permanent oriëntatiecentrum voor de bouw- en infrasector. Op deze locatie presenteren leveranciers en organisaties hun materialen, technieken en oplossingen, met als doel kennis te delen en inzicht te bieden in actuele ontwikkelingen binnen de sector.
Bio Bound is één van de standhouders op de InfraCampus en neemt regelmatig deel aan lezingen en kennisdelingsmomenten. Daarbij laten we zien hoe biobased en circulaire materialen, die tijdens hun groei CO₂ opnemen en langdurig vastleggen, een concreet alternatief vormen binnen infrastructuur en openbare ruimte.
Praktijkonderwijs bij SOMA College
Op het terrein van de InfraCampus ligt het Bouw- en Infrapark, waar het SOMA College praktijkgerichte opleidingen verzorgt voor de inframarkt. Studenten leren hier in een realistische buitenomgeving werken met machines, materieel en materialen. Van grondverzet tot straatwerk: het vak wordt hier letterlijk in de praktijk geleerd.
Voor de opleiding straatmaker hebben Morssinkhof-Infra en Bio Bound materialen geleverd die worden gebruikt tijdens het praktijkonderwijs. Zo maken studenten al vroeg kennis met materialen die niet alleen functioneel zijn, maar ook bijdragen aan een lagere milieu-impact van de openbare ruimte. De betrokkenheid is zichtbaar op het terrein, waar de namen van Morssinkhof-Infra en Bio Bound zijn opgenomen op de straatnaambordjes.
Samen werken aan de infrastructuur van morgen
De aanwezigheid van Bio Bound op de InfraCampus en bij het SOMA College draait om meer dan zichtbaarheid alleen. Door samen te werken met onderwijs- en praktijkpartners laten we zien hoe biobased betonoplossingen — waarin natuurlijke grondstoffen worden gecombineerd met bestaande betontechnologie — zonder concessies aan kwaliteit of veiligheid toepasbaar zijn in de praktijk.
De vakmensen van vandaag bouwen aan de infrastructuur van morgen. Door kennis te delen en studenten al tijdens hun opleiding in aanraking te brengen met biobased en circulaire oplossingen, dragen we bij aan een sector waarin duurzame materiaalkeuzes steeds vanzelfsprekender worden.
Sturende MKI voor beton in de GWW wat betekent dit in de praktijk
Sturende MKI krijgt een steeds nadrukkelijkere rol binnen de Grond, Weg en Waterbouw. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat werkt aan een wetstraject waarin minimale milieuprestatie-eisen op materiaalniveau voor beton worden uitgewerkt. Deze ontwikkeling roept in de praktijk veel vragen op, vooral over wat dit nu al betekent voor projecten in de openbare ruimte.
In het kort
Met sturende MKI wordt gewerkt aan minimale milieuprestatie-eisen voor beton, asfalt en staal. Deze eisen gaan gelden voor alle GWW projecten waarin deze materialen worden toegepast, ongeacht de omvang van het project. Het doel is een landelijk en eenduidig basisniveau te creëren, zonder dat elk project een uitgebreide MKI berekening hoeft te doorlopen. De exacte grenswaarden worden nog vastgesteld, maar de richting is helder en relevant voor de dagelijkse praktijk.
Van sturen op projecten naar sturen op materialen
De Milieukostenindicator (MKI) wordt in de GWW al langer gebruikt om duurzaamheid mee te wegen. Met het voorgenomen beleid rond sturende MKI verandert de rol van dit instrument. Niet elk GWW project leent zich voor sturing op projectniveau, terwijl beton, asfalt en staal samen wel verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de milieu impact.
Daarom wordt gekozen voor sturing op materiaalniveau. Door een ondergrens te stellen aan de milieuprestatie van betonproducten ontstaat een landelijk basisniveau dat toepasbaar is voor alle projecten, groot en klein.
Wat betekent materiaalniveau in de praktijk
Sturen op MKI op materiaalniveau betekent dat het betonproduct zelf moet voldoen aan een vastgestelde maximale MKI waarde. Deze waarde is gebaseerd op de milieuprestatie van het product, zoals vastgelegd in de Nationale Milieudatabase en berekend volgens de geldende bepalingsmethode. Voor opdrachtgevers betekent dit dat zij niet voor elk project een volledige project MKI hoeven uit te vragen. In plaats daarvan kunnen zij eisen stellen aan de toegepaste betonproducten. Daarmee wordt sturen op milieuprestatie praktisch toepasbaar, ook voor kleinere en middelgrote GWW projecten.
Sectorbrede en eenduidige eisen
De minimale prestatie-eisen voor beton worden sectorbreed uitgewerkt. Onafhankelijke commissies stellen de grenswaarden vast binnen duidelijke randvoorwaarden, zoals technische haalbaarheid, financiële proportionaliteit en aansluiting bij klimaat en circulariteitsdoelen. De bedoeling is dat deze eisen worden geborgd in standaardcontracten, zoals RAW en UAV-GC, zodat opdrachtgevers ze eenvoudig en eenduidig kunnen toepassen. Dit zorgt voor voorspelbaarheid voor producenten en duidelijkheid voor opdrachtgevers.
Geldt dit voor alle projecten
In tegenstelling tot de verplichting om MKI als gunningcriterium toe te passen, die zich richt op grote GWW projecten, zijn de minimale milieuprestatie-eisen op materiaalniveau bedoeld voor alle GWW projecten waarin beton wordt toegepast. Dat betekent dat ook kleinere projecten hiermee te maken krijgen, zonder dat zij worden geconfronteerd met de complexiteit van een project MKI of uitgebreide rekenmodellen.
Wat betekent dit concreet voor beton in de openbare ruimte
Voor betonproducten in de openbare ruimte verschuift milieuprestatie van onderscheidend kenmerk naar basisvoorwaarde. Productkeuzes die nu nog als duurzaam alternatief worden gezien, kunnen in de toekomst het nieuwe minimum vormen.
In de praktijk betekent dit dat keuzes aan de voorkant van een project steeds belangrijker worden, zoals de samenstelling van het beton, het gebruik van secundaire of biobased grondstoffen en afspraken over het einde van de levensduur. Juist deze keuzes bepalen of een betonproduct structureel onder toekomstige MKI grenswaarden blijft.
Een structurele stap met ruimte voor zorgvuldigheid
Met minimale milieuprestatie-eisen op materiaalniveau kiest de wetgever voor een structurele benadering van verduurzaming in de GWW. Niet door incidenteel te belonen, maar door het basisniveau van toegepaste materialen te verhogen.
Bij Bio Bound volgen wij deze ontwikkelingen nauwgezet en houden wij rekening met de richting van het voorgenomen beleid, zonder vooruit te lopen op definitieve grenswaarden of regelgeving. Zo blijven onze keuzes aansluiten bij de beweging in de sector, terwijl de exacte uitwerking nog wordt vastgesteld.
Auteur: Bio Bound | circulaire, biobased betonproducten voor de openbare ruimte
Dit hebben we al bereikt:
Aanmelden nieuwsbrief Bio Bound
Bio Bound producten KIWA gecertificeerd
Wij zijn de eerste generatie die klimaatverandering aan den lijve voelt, en we zijn de laatste die er iets aan kan doen
Barack Obama